Isı Geri Kazanım Cihazı Nedir? ERV ile Farkı ve Neden Gerekir

Isı geri kazanım cihazı, odadaki kullanılmış havayı dışarı atarken bu havanın taşıdığı ısıyı yakalayıp içeri alınan taze havaya aktaran bir havalandırma cihazıdır. Giden ve gelen hava birbirine karışmaz; yalnızca aralarındaki ince bir yüzey üzerinden ısı alışverişi yapar. Böylece pencere açmadan oda havası yenilenir, ısıtmaya ya da soğutma için harcanan enerjinin büyük bölümü da odada kalır.

Isı geri kazanım cihazı ne işe yarar?

Cihaz iki işi aynı anda yapar: odaya sürekli taze hava verir ve bu sırada enerji kaybını azaltır. Pencereyi açtığınızda bu iki iş birbirinin karşıtıdır. Kışın 0 °C'lik dış hava doğrudan odaya dolar, kombi ya da klima o havayı yeniden ısıtmak zorunda kalır. Yazın ise serinlettiğiniz oda, sıcak dış havayla birkaç dakikada eski haline döner.

Isı geri kazanım cihazında bu kayıp, eşanjör adı verilen parça sayesinde küçülür. Dışarı atılan ılık hava eşanjörün bir tarafından geçerken ısısını kanal duvarlarına bırakır. Soğuk taze hava diğer taraftan geçerken bu ısıyı alır ve odaya ılınmış olarak girer. Yazın süreç ters yönde işler: sıcak dış hava, odadan çıkan serin havaya ısısının bir bölümünü bırakarak içeri girer. Hava akımlarının cihaz içinde izlediği yolu ve verim hesabını ısı geri kazanım cihazı nasıl çalışır yazısında ayrıntılı anlattık.

Isı geri kazanımı sürekli bir işlemdir. Pencereyi on dakika açıp kapatmak havayı bir anda değiştirir, ardından CO₂ ve nem yeniden birikmeye başlar. Cihaz ise düşük bir debiyle ama aralıksız çalıştığı için oda havası gün boyu daha dengeli kalır.

VENTIVA kullanma kılavuzunda, doğal havalandırmaya göre %30'a kadar enerji tasarrufundan söz edilir. Bu oran bir üst sınır olarak okunmalıdır. Evin yalıtımı, bulunduğunuz iklim ve cihazın hangi hızda ne kadar süre çalıştığı gerçek tasarrufu belirler.

Isı geri kazanımı ile enerji geri kazanımı (ERV) arasındaki fark

Fark, eşanjörün nemi de aktarıp aktarmamasındadır. Teknik dilde havadaki enerji iki parçadan oluşur: termometrenin gösterdiği sıcaklıkla ilgili duyulur ısı ve havadaki su buharında saklı gizli ısı. Bu ikisinin toplamına entalpi denir. Yalnızca duyulur ısıyı aktaran cihazlara ısı geri kazanımlı havalandırma (HRV), sıcaklığın yanında nemi de aktaranlara enerji geri kazanımlı havalandırma (ERV) denir.

Farkın günlük hayattaki karşılığı nemde ortaya çıkar. Kışın soğuk dış havanın taşıyabildiği su buharı azdır; bu hava içeride ısındığında bağıl nemi belirgin biçimde düşer. HRV tipi bir cihaz içerideki nemli havayı dışarı atıp yerine bu kuru havayı getirdiği için oda zamanla kuruyabilir. ERV ise atılan havadaki su buharının bir bölümünü içeri giren havaya geri verir. Yazın da nemli dış havanın neminin bir kısmını egzoz tarafına bırakır. Konutlarda ERV'nin tercih edilmesinin nedeni, sıcaklığın yanında nem dengesini de gözetmesidir.

Kapalı ve yalıtımlı evde neden gerekir?

Çünkü iyi yalıtılmış bir ev kendiliğinden hava almaz. Eski binalarda pencere kasalarındaki ve duvar birleşimlerindeki boşluklar, istemeden de olsa havanın bir kısmını yeniler. Isı yalıtımı, yalıtımlı doğrama ve sıkı contalar bu boşlukları kapatır. Enerji faturası için iyi olan bu durum iç hava için yeni bir sorun doğurur: içeride üretilen her şey içeride kalır.

Bir odada insanlar nefes aldıkça karbondioksit (CO₂) birikir. Yemek pişirmek, duş almak, çamaşır kurutmak ve nefes alıp vermek havaya su buharı ekler. Nemli hava soğuk yüzeylere, özellikle pencere kenarlarına ve dış duvar köşelerine çarptığında yoğuşur. Sürekli ıslak kalan yüzeylerde zamanla küf lekeleri oluşabilir.

Bu tabloya karşı en basit öneri pencere açmaktır. Ancak kış gecesinde ya da trafiği yoğun bir caddede pencereyi saatlerce açık tutmak çoğu evde gerçekçi değildir. Isı geri kazanım cihazı bu boşluğu doldurur: pencere kapalıyken sürekli ve kontrollü bir hava değişimi sağlar. VENTIVA VNT-VST-001 ekranında oda havasının CO₂ değerini ppm olarak gösterir ve otomatik modda fan hızını bu değere göre kendisi seçer. Kılavuzdaki sınıflamada 450–1000 ppm arası "iyi" kabul edilir, 1000 ppm'in üstü ise kirliliğin başladığı aralıktır.

VENTIVA'da entalpi membranlı çapraz akışlı eşanjör

VENTIVA VNT-VST-001, ısıyla birlikte nemi de geri kazanan bir ERV cihazıdır. Kullanma kılavuzuna göre cihazın merkezinde entalpi membranlı, çapraz akışlı bir ısı değiştirici bulunur. Membran özel işlem görmüş selülozdan yapılır ve içine yanmaz maddeler katılmıştır. Yüzeydeki higroskopik kaplama su buharını bir taraftan diğerine geçirir; zararlı gaz ve koku gibi daha büyük moleküllerin geçişine ise izin vermez.

Kılavuz bu yapının kış koşullarındaki bir yararına da dikkat çeker: eşanjör çekirdeği kışın sıcak kalır ve donma riski azalır. Cihazın sıcaklık verimi %82, entalpi verimi ise ısıtmada %58, soğutmada %52 olarak verilmiştir. Taze hava eşanjöre ulaşmadan önce birincil filtre, F5 orta filtre, HEPA H10 ve aktif karbon katmanlarından geçer. Filtre zincirinin ayrıntıları filtrasyon sayfasındadır.

Cihaz, duvara monte edilen ve kanal sistemi gerektirmeyen tek odalı bir tasarımdır. Kılavuz, konut ve ticari alanlar için uygun olduğunu belirtir; kanal döşenmediği için yeni yapılan binalarda olduğu kadar yenilenen odalarda da kurulabilir. Gövde, kalıplama yöntemiyle üretilmiş sızdırmaz bir ABS çerçeveden oluşur. Taze hava girişi ve kirli hava çıkışı için gövdeden 100 mm çaplı iki boru çıkar ve dış duvardan geçer.

Isı geri kazanım cihazı klima ya da ısıtıcı değildir

Cihaz odayı ısıtmaz ya da soğutmaz; yalnızca taze havayı, odanın mevcut sıcaklığına olabildiğince yakın bir sıcaklıkla içeri alır. Odayı ısıtan kombi, serinleten klima olmaya devam eder. Isı geri kazanım cihazı bu sistemlerin işini zorlaştıran havalandırma kaybını azaltır. Oda havasını kendi içinde döndüren hava temizleyicilerle de karıştırılmamalıdır; farklı cihaz türlerini havalandırma cihazları karşılaştırmasında yan yana koyduk.

Kanal döşemeden tek bir odaya kurulan ve ısıyla birlikte nemi de geri kazanan bir çözüm arıyorsanız, cihazın ölçülerini, filtrelerini ve kontrol seçeneklerini VENTIVA VNT-VST-001 ürün sayfasında bulabilirsiniz.